MAASTRICHT – Ongeveer de helft van de dijken langs de Maas tussen Eijsden en Roermond voldoet momenteel niet aan de strenge landelijke eisen die daarvoor gelden. Dit blijkt uit een ‘APK voor dijken’ die Waterschap Roer en Overmaas afgelopen jaar heeft uitgevoerd.
Voor een deel van de dijken is nader onderzoek nodig voordat daar met zekerheid een oordeel over te vellen is. Er zijn inmiddels al dijkversterkingen gepland en in uitvoering. Het waterschap benadrukt dat de dijken langs de Limburgse Maas momenteel veiliger zijn dan ooit tevoren. Van een deel van deze dijken was al bekend dat ze niet voldoen aan de huidige maatstaven.
Maaskade Maastricht
De dijken in het werkgebied van Waterschap Roer en Overmaas (Eijsden t/m Roermond) zijn onderzocht eind 2010 en afgelopen jaar. Uit deze onderzoeken blijkt dat:
• 45 km dijk langs de Maas niet voldoet aan de normen die daarvoor gelden. Bij zo’n 37 km dijk wordt de situatie de komende jaren op peil gebracht door verschillende dijkversterkingsprojecten van het waterschap of door de riviermaatregelen van Rijkswaterstaat Maaswerken en de Belgische rivierbeheerders. Deze projecten zijn al ingepland. Voor de overige 8 km brengt het waterschap binnenkort in kaart welke maatregelen daar nodig zijn en hoe deze kunnen worden gerealiseerd. Deze projecten worden aangemeld voor het landelijke hoogwaterbeschermingsprogramma.
• 20 km moet nog nader worden onderzocht; het waterschap gaat de komende jaren verder met het uitvoeren van dit onderzoek.
• 8 km dijk voldoet aan de norm.
Strengere eisen en hogere normen
Waterschap Roer en Overmaas beheert in totaal circa 73 km dijk langs de Maas. Het is bekend dat een deel van de dijken momenteel niet voldoet. Dit bleek ook al uit het onderzoek van eind 2010. De dijken zijn na de overstromingen van 1993 en 1995 aangelegd op basis van de toen geldende norm van 1/50e per jaar. In 2005 hebben de Limburgse waterkeringen de status van ‘primaire waterkering’ gekregen: dit betekent dat er nu een norm van 1/250e per jaar geldt en dat de Waterwet en bijbehorende regels van toepassing zijn. Voor deze regels geldt dat deze continu in ontwikkeling zijn en veranderen door nieuwe technische inzichten en klimaatveranderingen. De uitgevoerde onderzoeken maken duidelijk welke dijken niet aan de huidige norm en regels voldoen en wat er nodig is om het veiligheidsniveau op peil te brengen. Het grootste deel van de dijkversterkingen is al ingepland naar aanleiding van de toetsresultaten uit 2010. Die dijken zijn uiterlijk in 2020 op peil. Momenteel werken we aan de eerste dijkversterkingen in Maastricht.
Veiligheid langs de Maas
Dat de dijken (nog) niet voldoen aan de norm betekent niet dat de huidige dijken onveilig zijn. De dijken zijn nog nooit zo veilig geweest en worden periodiek getoetst. Dat nu een groot aantal dijken niet voldoet aan de normen heeft te maken met de strengere eisen die sinds 2005 gelden en met de hogere veiligheidsnorm van 1/250e die nu geldt. Zowel de dijkversterkingen van de Limburgse waterschappen als de riviermaatregelen van Rijkswaterstaat Maaswerken, zorgen voor betere bescherming tegen wateroverlast bij hoogwater. De eisen voor dijken zijn altijd in ontwikkeling en veranderen door nieuwe inzichten en verwachte klimaatverandering. Onderzoeken naar de veiligheidstoestand worden daarom periodiek uitgevoerd en kunnen dan leiden tot noodzakelijke versterkingen aan de dijken.