De 23e Nationale Tuinvogeltelling van Vogelbescherming Nederland heeft een recordaantal deelnemers getrokken. In totaal brachten 136.836 vogelliefhebbers in kaart welke vogels hun tuin bezochten. Samen noteerden zij bijna 1,9 miljoen vogels. Het aantal deelnemers lag daarmee bijna dertig procent hoger dan vorig jaar. De telling bracht niet alleen veel data op, maar zorgde ook voor een opvallende verschuiving in de ranglijst van meest gespotte tuinvogels.
Voor het eerst sinds het begin van de telling is de huismus niet langer de meest getelde vogel. Die positie wordt dit jaar ingenomen door de koolmees. Jarenlang bestond de top drie steevast uit huismus, koolmees en pimpelmees, maar in deze editie moest de huismus genoegen nemen met de tweede plaats. Vergeleken met vorig jaar werd de huismus acht procent minder vaak waargenomen.
De terugval past in een langer bestaand patroon. Sinds de jaren tachtig kampt de huismus met een sterke achteruitgang, vooral als gevolg van verstedelijking en het verdwijnen van groen in woonwijken. Dit leidde landelijk tot een afname van de populatie met meer dan vijftig procent. Hoewel de aantallen de afgelopen jaren leken te stabiliseren en zelfs licht te herstellen, blijkt dat herstel nu niet door te zetten.
Zorgen om de huismus
Opvallend is dat de huismus niet alleen in minder tuinen werd gezien, maar ook dat de gemiddelde groepsgrootte kleiner was dan voorgaande jaren. Hierdoor daalde het totale aantal waargenomen huismussen verder. Wat precies ten grondslag ligt aan deze nieuwe afname, is nog onduidelijk. Vogelbescherming benadrukt dat aanvullend onderzoek nodig is voordat er conclusies kunnen worden getrokken over de oorzaken.
Meer pimpelmezen in beeld
Tegelijkertijd laten de cijfers een toename zien van de pimpelmees. Tijdens de najaarstrek van oktober 2025 werd al gesproken van een opvallende ‘pimpelmezeninvasie’, waarbij ongewoon grote aantallen werden waargenomen. Dat beeld lijkt zich door te zetten in de tuintellingen: de pimpelmees staat opnieuw in de top drie en werd in negen procent meer tuinen geteld dan een jaar eerder.
De definitieve resultaten van de Nationale Tuinvogeltelling 2026 zijn te vinden op de website van Vogelbescherming Nederland.
Afbeelding van Ruiterlijk via Pixabay