WAGENINGEN / LANDGRAAF – Vanaf volgend jaar gaat waarschijnlijk een landelijk vuurwerkverbod in. Goed nieuws voor mens én natuur, want vuurwerk veroorzaakt grote schade en stress bij vogels. Toch maakt Vogelbescherming Nederland zich zorgen over de komende jaarwisseling. Veel mensen lijken dit jaar extra hard te willen “knallen omdat het nog kan”. Daarom roepen we iedereen op: kies vrijwillig voor een vuurwerkvrije jaarwisseling. Maak het ook voor vogels een feest.
Laatste jaar met legaal vuurwerk
De komende jaarwisseling wordt waarschijnlijk de allerlaatste oudejaarsavond waarop consumenten legaal vuurwerk mogen afsteken. De Eerste Kamer stemde deze zomer in met een nationaal verbod op siervuurwerk, dat naar verwachting ingaat in de winter van 2026-2027.
Vogelbescherming Nederland pleit al jaren voor een vuurwerkverbod, samen met gemeenten, hulpdiensten, ziekenhuizen en dierenwelzijnsorganisaties. Toch dreigt dit jaar juist een ongekend grote vuurwerklast.
Dubbele oproep van Vogelbescherming
Omdat veel vuurwerkliefhebbers dit jaar extra willen uitpakken, doen wij een dringende oproep:
1. Aan iedereen die geeft om mens, dier en milieu:
Kies er zelf voor om geen vuurwerk af te steken tijdens oud en nieuw. Zo voorkom je stress, schade en gevaar voor vogels en andere dieren.
2. Aan alle gemeenten:
Verbied vuurwerk nu al, of wees op z’n minst uiterst zorgvuldig bij het kiezen van een locatie voor een eventuele vuurwerkshow. Doe dit nooit in de buurt van vogelrijke natuurgebieden.
Waarom vuurwerk zo schadelijk is voor mens én vogel
Vuurwerk veroorzaakt elk jaar honderden gewonden, miljoenen euro’s schade en enorme druk op zorg en handhaving. Maar de milieuschade is minstens zo groot:
Fijnstof uit vuurwerk maakt de lucht giftig, vooral voor mensen met longproblemen.
Plastic vuurwerkresten dragen bij aan de plasticsoep.
En vooral: vuurwerk brengt vogelsoorten ernstig in gevaar.
Miljoenen vogels vliegen op door vuurwerk
Veel mensen denken dat vogels ’s nachts veilig in bomen zitten en dat het vuurwerk snel weer voorbij is. Maar de werkelijkheid is anders: tijdens de jaarwisseling vliegen miljoenen vogels in paniek op door de harde knallen en lichtflitsen.
Ze vliegen vaak tussen het vuurwerk door, in rook, in het donker en soms in mist. Pas na ongeveer een uur durven ze weer te landen. Dat uur kost ze enorm veel energie — energie die ze in de winter hard nodig hebben om te overleven.
Winterstress: vogels raken uitgeput
In de winter moeten vogels hun krachten sparen. Kleine soorten verliezen ’s nachts tot 10% van hun lichaamsgewicht. Een panische vlucht door vuurwerk verbruikt extreem veel energie.
Daar komt nog bij:
vliegen in rook en slecht zicht
verstoring van hun slaap
verdwalen door desoriëntatie
hogere kans om te worden gegrepen door roofdieren
Sommige vogels botsen zelfs tegen ramen, hoogspanningskabels of gebouwen aan. Hoewel directe sterfte moeilijk te meten is, staat vast dat vuurwerk voor ernstige verstoring en verhoogde sterfte zorgt.
Vuurwerkshows: beter, maar niet zonder risico
Steeds meer gemeenten kiezen voor een centrale vuurwerkshow. Dat vermindert lokale overlast, maar creëert een nieuw risico: professioneel vuurwerk komt hoger en harder dan consumentenvuurwerk en wordt vaak afgestoken aan de rand van de bebouwde kom — precies daar waar veel vogels rusten.
Vogelbescherming pleit daarom voor:
vuurwerkvrije zones rond natuurgebieden
uitbreiding van bestaande stille zones rond zorginstellingen en kinderboerderijen
Help mee: meld overlast en teken het Vuurwerkmanifest
Ervaar je overlast van vuurwerk tijdens oudejaarsavond? Meld het dan bij je gemeente. Wil je bijdragen aan een definitief vuurwerkverbod? Teken het Vuurwerkmanifest, net als Vogelbescherming Nederland.
Meer weten?
Bekijk hoe vogels reageren op vuurwerk via radarbeelden uit De Bilt.
Dankzij moderne radartechnologie weten we nu dat ook kleine vogels massaal opvliegen door vuurwerk.
Tekst: Vogelbescherming Nederland
bron: naturetoday.com