WEERT – De landelijke titel ‘Het Landschap Ben Je Zelf’ gaat niet naar Weert, maar naar de gemeente Raalte in Overijssel. In Limburg droeg IKL Weert voor vanwege de concrete manier waarop ze met de bewoners investeert in het landschap, natuur en erfgoederen.
Dat is vanmiddag bekend geworden tijdens het symposium Het Landschap Ben Je Zelf in Putten (Gld), georganiseerd door Landschapsbeheer Nederland. Wethouder Harry Litjens van Weert was aanwezig bij de bekendmaking van de prijs. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 5000 euro en de bronzen juichwilg.
Jaarlijks vraagt Landschapsbeheer Nederland via deze prijs aandacht voor de meervoudige betekenis van de buitengebieden voor een leefbare samenleving. Dit jaar stond de prijs in het teken van landschap als brug tussen burger en Brussel.
Sinds vorige week mag Weert de titel Groenste Stad van Europa dragen. Een gemeente met potentie dus, wat ook bleek uit de inzending, aldus de jury. Deze was onder de indruk van het breed scala aan activiteiten en mooie, aansprekende projecten. Vooral de inzet om kennis over beheer van landschap door te geven via scholen, sprak de jury erg aan.
IKL droeg Weert voor omdat de 30 jaar oude slogan, Stad in het Groen, geen loze kreet is. Er is in de stad met zijn kerkdorpen een sterk gedeeld besef dat de landschappelijke rijkdom aan groen en erfgoederen van kapitale waarde is voor de biodiversiteit, leefbaarheid in de wijken en de economie van de hele regio. Maar evenzeer van belang is voor de trots, identiteit en gezondheid van de hele regio. De gemeente investeert ook heel nadrukkelijk in dit groen. Dat blijkt onder meer waarop ze met de groene organisaties, scholen, dorps- en wijkraden initiatieven neemt ter versterking van de leefgebieden voor vlinders. Een goed voorbeeld hiervan is het ecologisch beheer van de bermen. Bewoners en bezoekers worden elk zomer weer getrakteerd op een speels lint van bloeiende bermen.
Opvallend is verder de bijna naadloze overgang van de stadsranden naar het omringend buitengebied met buitengewoon fraaie erfbeplantingen. Weert was de eerste stad in Limburg waar met steun van bedrijven een sponsorproject kon worden opgezet voor de aanleg van karakteristiek, robuust groen rond de boerenerven. Die aanpak wierp duidelijk zijn vruchten af. In de buitengebieden van Weert liggen veel prachtig, ingepaste erven met hagen, hoogstamboomgaarden en singels, die niet alleen een visitekaartje zijn voor de bewoners, maar ook een lust zijn voor de vele vogels, maar evenzeer voor de passanten.
In Weert zijn ze van mening dat wat mooi is, ook gezien mag worden. Met Belgische en Brabantse partners spant Weert zich ook in voor de natuur van het Euregionaal grenspark Kempen-Broek. Ook de lokale bewoners voelen zich genodigd om bijdragen te leveren aan het behoud van een herkenbaar landschap. Een verhaal apart hierbij is de terugkeer van de verdwenen paden en wegen in de buitengebieden van Weert. Diverse dorpen en wijken werkten heel concreet aan het eerherstel van ommetjes. In dit verband spande de Dorpsraad Tungelroy de kroon met het terugbrengen van een Romeinse brug over de Tungelroyse beek.
IKL-Limburg droeg Weert verder voor vanwege de enthousiaste wijze waarop lokale organisaties hun kennis en ervaring op het vlak van natuurbeheer en herstel weten over te brengen op nieuwe generaties. Spelenderwijs gebeurt dat via de adoptie van natuurelementen door een vijftal basisscholen in Weert en de groene, maatschappelijke stages. Maar evenzeer aan de bijdragen sinds jaren, van diverse scoutinggroepen aan het zicht en beleefbaar houden van hele karakteristieke waterbiotopen en de Tungelderwal.
Tenslotte leveren de investeringen van de gemeente in het Natuur en Milieu-Centrum De IJzeren Man steeds meer resultaat op. Als hoofdtoegangspoort van het park Kempen-Broek worden hier jaarlijks 30.000 bezoekers welkom geheten, wat zeer veel is voor een stad van 50.000 inwoners. Met steun van Brussel wordt de grensoverschrijvende ontwikkeling van natuur en landschap, maar ook van de recreatieve en toeristische verbindingen op een hoger plan gebracht. Steeds meer fietsers ontdekken via een lint van cultuurhistorische objecten het Kempen-Broek, maar ook de wijdse schoonheid, rust en ruimte van de uitgestrekte heidelandschappen net onder de rook van Eindhoven.
Volgens IKL is de gemeente Weert er op overtuigende wijze van bewust dat lokaal draagvlak, samenwerking en het permanent betrekken en verbinden van bewoners bij het groen, het landschap en de erfgoederen de sleutels zijn voor een vitaal landschap en een gezonde samenleving. “Weert ziet de kansen in het landschap en de burgers en handelt er naar” , aldus IKL in de voordracht.
In 2009 en 2010 ging de hoofdprijs naar de Limburgse gemeenten Margraten en Maasgouw.